ΔΜΥ51: Υπηρεσίες Υγείας / Νοσοκομείο: Ιδιοτυπίες και Προκλήσεις

Κωδικός ΘΕ: ΔΜΥ51

Πιστωτικές Μονάδες ECTS: 24

Τύπος της ΘΕ: Yποχρεωτική

Έτος στο οποίο προσφέρεται: Πρώτο (1ο)

Συντονιστής ΘΕ: ΠΑΥΛΟΣ ΣΑΡΑΦΗΣ

Γλώσσα διδασκαλίας: Ελληνική

Γενική περιγραφή της ΘΕ: H Θεματική Ενότητα έχει σκοπό,

- να παρουσιάσει το οικονομικό, θεσμικό και κοινωνικό περιβάλλον που αποτελεί το πλαίσιο λειτουργίας και δράσης των υπηρεσιών υγείας
- να προσδιορίσει τα κρίσιμα ζητήματα σε επίπεδο οικονομικό, διοικητικό και νομικό που καθορίζουν το παρόν και το μέλλον των υπηρεσιών υγείας
- να επικεντρώσει το ενδιαφέρον των σπουδαστών/-τριών στο αίτημα για μια ποιοτική αναβάθμιση των υπηρεσιών υγείας σε σχέση με το μεγάλο αριθμό των δυσκολιών και περιορισμών εντός και εκτός των υπηρεσιών.

Βασικός σκοπός του Προγράμματος είναι η εκπαίδευση και η προετοιμασία στελεχών στο χώρο της Υγείας ικανών και να διαμορφώσουν και να λαμβάνουν αποφάσεις ορθολογικά θεμελιωμένες και κοινωνικο-πολιτιστικά αποδεκτές.

Mαθησιακά Αποτελέσματα: Οι φοιτητές με τη μελέτη και παρακολούθηση της ενότητας ΔΜΥ51 θα είναι σε θέση,


1. ΓΝΩΣΗ
-Να περιγράφουν και να καθορίζουν τις διαφορετικές προσεγγίσεις στους ορισμούς υγείας και αρρώστιας
-Να περιγράφουν και να καθορίζουν τα διαφορετικά επίπεδα περίθαλψης
-Να ορίσουν την υγεία και τις παραμέτρους της
-Να προσδιορίζουν το αντικείμενο της προαγωγής της υγείας, καθώς και τους πομπούς, τους αγωγούς και τους αποδέκτες της αγωγής της υγείας
-Να καθορίζουν τους δείκτες θνησιμότητας, νοσηρότητας, και θετικής υγείας
-Να καθορίζουν και να περιγράφουν το εργασιακό αντικείμενο και πεδίο της πρόληψης
-Να καθορίζουν και να περιγράφουν το αντικείμενο της επιδημιολογίας
-Να δίνουν παραδείγματα μελετών υπηρεσιών υγείας
-Να καθορίσουν βασικούς ορισμούς  για το κοινωνικό κράτος και το σύστημα υγείας
- Να καθορίσουν βασικές θεωρητικές προσεγγίσεις για  το κοινωνικό κράτος όπως τον κλασικό φιλελευθερισμό, το μαρξισμό, το νέο-μαρξισμό, το νέο-φιλελευθερισμό, την παράδοση και τη θεωρία της «citizenship» και άλλες θεωρητικές προσεγγίσεις Τόμος Β’, Κεφ.1.1
-Να καθορίζουν το περιεχόμενο της πολιτικής υγείας
-Να αναγνωρίζουν τις βασικές παραμέτρους λειτουργίας των συστημάτων υγείας ορισμένων κρατών
-Να αναγνωρίζουν σε αδρές έστω γραμμές τις δαπάνες σε καθένα από τα κράτη αυτά
-Να αναγνωρίζουν τους βασικούς παράγοντες που επηρέασαν την ανάπτυξη του κράτους πρόνοιας αλλά και τον τρόπο ανάπτυξης του
-Να προσδιορίζουν και να περιγράφουν τα τρία βασικότερα χαρακτηριστικά της κοινωνικής πολιτικής την περίοδο ανάπτυξης του κράτους πρόνοιας
-Να προσδιορίζουν και να περιγράφουν τις διαφορές που αφορούν τον τρόπο ανάπτυξης και τη μορφή που έλαβε η κοινωνική πολιτική στις διάφορες χώρες
-Να αναφέρουν τους πέντε σημαντικότερους παράγοντες που οδήγησαν στην αμφισβήτηση της αποτελεσματικότητας της κοινωνικής πολιτικής τη μεταπολεμική περίοδο
-Να αναφέρουν τους νέους περιορισμούς με τους οποίους είναι αντιμέτωπη η κοινωνική πολιτική
-Να αναφέρουν ποιες είναι σήμερα οι τάσεις της κοινωνικής πολιτικής
-Να αναγνωρίζουν και να εκτιμούν τις δύο κυριότερες παραμέτρους που επηρεάζουν τις δαπάνες του συστήματος υγείας
-Να αναγνωρίζουν και να εκτιμούν τις κυριότερες μορφές και τις διαστάσεις της παραοικονομίας στο σύστημα της υγειονομικής περίθαλψης
-Να αναγνωρίζουν πώς το σύστημα υγείας επηρεάζει και επηρεάζεται από το οικονομικό, κοινωνικό και φυσικό περιβάλλον
-Να αναφέρουν τη δομή και τον τρόπο οργάνωσης, διοίκησης και λειτουργίας του ελληνικού συστήματος υγείας και να αναγνωρίζουν τα βασικά χαρακτηριστικά και τις ιδιαιτερότητες του όπως και τα κύρια συστατικά/δομικά του στοιχεία Τόμος Γ’, Κεφ.1
-Να αναφέρουν τις βασικές αρχές και τους θεσμούς που εισήγαγε η νομοθεσία με σκοπό τη συγκρότηση του υγειονομικού τομέα και του συστήματος υγείας στη χώρα μας
-Να προσδιορίζουν την «κατάργηση»/φιλελευθεροποίηση του ΕΣΥ το 1992 και τους θεσμούς που υιοθέτησε ο Ν.2071/1992
-Να εκθέτουν την ισχύουσα κατάσταση και να προσδιορίζουν ποιοι θεσμοί μπορεί να συνέβαλαν στην ανάπτυξη και στον εκσυγχρονισμό του  συστήματος υγείας με το Ν.2519/1997 για το ΕΣΥ
-Να παρουσιάζουν μια λίστα με τα δικαιώματα των νοσοκομειακών ασθενών Τόμος Γ’, Κεφ.2
-Να προσδιορίζουν έννοιες και όρους (σχετικά με τις ηθικές και δεοντολογικές διαστάσεις της υγείας) η χρήση των οποίων προκαλεί σήμερα σύγχυση
-Να εκθέτουν τα πολύπλοκα ηθικά ζητήματα που προκύπτουν από την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών και από τα επιτεύγματα της βιοϊατρικής επιστήμης και έρευνας
-Να προσδιορίζουν τα ηθικά διλήμματα που γεννά η πολιτική για την υγεία, καθώς και η οικονομία και χρηματοδότηση των υπηρεσιών υγείας Τόμος Γ’, Κεφ.3
-Να προσδιορίζουν τον καθοριστικό ρόλο που παίζει η ποιότητα στην προώθηση των προϊόντων και των υπηρεσιών
-Να παραθέτουν λίστα με τις διάφορες μεθόδους που χρησιμοποιούνται συνήθως για τη διασφάλιση και βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας, όπως και τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματά τους Τόμος Δ’, Κεφ.1
-Να αναφέρουν του λόγους για τους οποίους το κράτος δεν μπόρεσε να συμβάλει στη διοικητική οργάνωση των νοσοκομείων κατά τα πρώτα χρόνια της συγκρότησή του
-Να ορίζουν τα διάφορα συστήματα διοίκησης των νοσοκομείων
-Να απαριθμούν τις καινοτομίες που εισήγαγε το ΕΣΥ στο διοίκηση των νοσοκομείων
-Να καταγράφουν το ρόλο της διοίκησης ενός νοσοκομείου 
-Να αναφέρουν τους λόγους για τους οποίους τα Δ.Σ. των νοσοκομείων αποτελούν ανασταλτικό παράγοντα στη λειτουργία τους
-Να αναφέρουν και να απαριθμούν τα αίτια της κακοδιοίκησης των νοσοκομείων
- Να αναφέρουν τη σημασία και την αναγκαιότητα εκσυγχρονισμού του διοικητικού συστήματος των νοσοκομείων
-Να καθορίζουν τη δυνατότητα λειτουργικής συνύπαρξης διαφόρων μορφών διοίκησης νοσοκομείων

2. ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ
-Να διακρίνουν μεταξύ παραγόντων υγείας και αρρώστιας
-Να εξηγούν τους λόγους που οδηγούν στην ανάπτυξη διαφορετικών μορφών περίθαλψης
-Να εξηγούν τις επιπτώσεις της τεχνολογίας στην περίθαλψη και να κατανοούν ζητήματα που σχετίζονται με το κόστος (αύξηση ή συγκράτηση δαπανών) της περίθαλψης
-Να δίνουν παραδείγματα των παραμέτρων της υγείας
-Να διακρίνουν τις διαφορές μεταξύ νόσου και αρρώστιας
-Να διακρίνουν τις διάφορες μορφές αγωγής της υγείας
-Να εξηγούν τις διαφορές μεταξύ επιδημιολογίας στις αρχές του αιώνα και της σημερινής
-Να διακρίνουν τις έννοιες παροχής και πληρωμής υπηρεσιών
-Να διακρίνουν μεταξύ ιδιωτικού και δημοσίου/κρατικού σε ότι αφορά την παροχή και την πληρωμή υπηρεσιών υγείας
-Να αναγνωρίζουν και να εξηγούν τη δομή ενός συστήματος υγείας, όπως και τις βασικές λειτουργίες του (πρόληψη, προαγωγή, θεραπεία-περίθαλψη, αποκατάσταση)
-Να εξηγούν γιατί το κράτος πρόνοιας έλαβε διαφορετικές μορφές στις διάφορες χώρες
-Να εξηγούν τη μορφή που έλαβε το κράτος πρόνοιας στην Ελλάδα και τα αίτια της κρίσης του 
-Να καταγράφουν τα κυριότερα προβλήματα που τίθενται σήμερα και να εξηγούν γιατί η μέχρι σήμερα ασκούμενη κοινωνική πολιτική έχει καταστεί ως ένα βαθμό αναποτελεσματική
-Να εξηγούν τον τρόπο με τον οποίο οι δημογραφικές μεταβολές επηρεάζουν την κοινωνική πολιτική
-Να εξηγούν τις αλλαγές στον τρόπο άσκησης της κοινωνικής πολιτικής σήμερα
-Να εξηγούν το χαρακτήρα και τη φύση της νέας κοινωνικής πολιτικής
-Να εξηγούν τον τρόπο με τον οποίο η κοινωνική πολιτική επηρέασε και επηρεάστηκε από το μεταπολεμικό μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης
-Να εξηγούν τον τρόπο με τον οποίο η κοινωνική πολιτική επηρέασε και επηρεάστηκε από το ελληνικό μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης
-Να εξηγούν σε τι διαφέρει ο υγειονομικός τομέας από το σύστημα υγείας
-Να εντοπίζουν τα σημαντικότερα προβλήματα, τις ελλείψεις και τις στρεβλώσεις που παρουσιάζει το ελληνικό σύστημα υγείας
-Να διατυπώνουν αξιολογικές κρίσεις σχετικά με τα προβλήματα και τις αδυναμίες που εμφανίζει
-Να κάνουν περιορισμένες συγκριτικές αναφορές στο νομικό πλαίσιο του υγειονομικού τομέα άλλων χωρών και να διακρίνουν τις επιδράσεις που άσκησε στο σύστημα υγείας στη χώρα μας
-Να διακρίνουν τον ιατροκεντρικό χαρακτήρα του συστήματος
-Να εξηγούν το καθεστώς των επαγγελματιών υγείας
-Να διακρίνουν τις ιδιαιτερότητες που παρουσιάζει η παραγωγή και η διάθεση υπηρεσιών, και ειδικότερα των υπηρεσιών υγείας, σε σχέση με την παραγωγή και διάθεση των υλικών αγαθών

3. ΕΦΑΡΜΟΓΗ
-Να ερμηνεύουν και να περιγράφουν τη σχέση μεταξύ ευεξίας και κακής υγείας
-Να υπολογίζουν τους δείκτες θνησιμότητας, νοσηρότητας, ενός πληθυσμού
-Να υπολογίζουν τους δείκτες υπηρεσιών υγείας
-Να ταξινομούν τα συστήματα υγείας και να εκθέτουν τους στόχους τους
-Να εντοπίζουν δυσκολίες και προβλήματα στην εκτίμηση – αξιολόγηση της ποιότητας των υπηρεσιών υγείας

4. ΑΝΑΛΥΣΗ
-Να συγκρίνουν μοντέλα αγωγής της υγείας
-Να αναλύουν το ρόλο της ατομικής στάσης και συμπεριφοράς στην επιτυχία ενός προγράμματος αγωγής της υγείας
-Να αναλύουν τη σχέση αγωγής και προαγωγής της υγείας
--Να συγκρίνουν τους δείκτες θνησιμότητας διαφόρων χωρών ή περιφερειών μιας χώρας
-Να ταξινομούν ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα πρόληψης σε κάποια από τις κατηγορίες πρόληψης
-Να εξετάζουν τη σχέση κόστους-οφέλους από την εφαρμογή ενός προγράμματος
-Να υπολογίζουν τις ανάγκες μιας υπηρεσίας υγείας για ένα συγκεκριμένο πρόβλημα υγείας
-Να γνωρίζουν πού θα διερευνήσουν και πού θα αναζητήσουν στοιχεία  για τις δαπάνες υγείας για διάφορα κράτη
-Να κατατάσσουν ένα φορέα παροχής υπηρεσιών σε μία από τις τρεις βαθμίδες
-Να αναλύουν και να ερμηνεύουν τα αίτια της κρίσης του κράτους πρόνοιας
-Να αναλύουν τη σχέση ανάμεσα στο κράτος, την αγορά και την οικογένεια ως προς την προώθηση της κοινωνικής ευημερίας
-Να καταγράφουν τις τάσεις και τις προοπτικές που διαφαίνονται για το μέλλον του κράτους πρόνοιας
-Να αναλύουν τον τρόπο με τον οποίο διαπλέκονται οικογένεια, κράτος, και αγορά στην κάλυψη των κοινωνικών αναγκών τόσο στη φορντική όσο και στη μεταφορντική περίοδο
-Να καταγράφουν τα σημαντικότερα προβλήματα που η κοινωνική πολιτική και γενικότερα το σύστημα κοινωνικής προστασίας αντιμετωπίζει σήμερα
-Να αναλύουν τον τρόπο με τον οποίο οι αλλαγές στην αγορά εργασίας επηρεάζουν σήμερα την κοινωνικής πολιτική
-Να αναλύουν τη σχέση ανάμεσα στο σύστημα κοινωνικής προστασίας και το μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης
-Να αναλύουν το ρόλο της κοινωνικής πολιτικής στο σημερινό μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης
-Να αναλύουν πώς οι νέες τεχνολογίες επηρεάζουν και θα επηρεάσουν το σύστημα υγείας
-Να επεξηγούν και να αναλύουν το ρόλο των δαπανών σ’ ένα σύστημα υγείας και τον τρόπο με τον οποίο αυτές συνδέονται με την αποδοτικότητα του συστήματος
-Να διατυπώνουν έγκυρα ερωτήματα έχοντας σαφή άποψη για μια σειρά από θέματα που σχετίζονται με την ανάπτυξη και την οργάνωση του ελληνικού συστήματος υγείας
-Να αναλύουν το ΕΣΥ σε νομικό επίπεδο και να εξηγούν αν ήταν πράγματι εθνικό και ποιες καινοτομίες εισήγαγε
-Να αναλύουν το δικαίωμα στην υγεία και την προστασία του Τόμος Γ’, Κεφ.2
-Να συγκρίνουν τα δύο συστήματα διοίκησης νοσοκομείων, το συγκεντρωτικό και το αποκεντρωτικό

5. ΣΥΝΘΕΣΗ
-Να προτείνουν αιτίες των διαφορών θνησιμότητας και νοσηρότητας μεταξύ δύο ή περισσότερων πληθυσμών
-Να κατασκευάζουν ερωτηματολόγια για τη μέτρηση δεικτών  θετικής υγείας
-Να συντάσσουν τον προϋπολογισμό μιας μελέτης πρόληψης ή προαγωγής υγείας
-Να θέτουν τη δράση και τις επιλογές της διαχείρισης ενός συστήματος υγείας σ’ ένα θεωρητικό πλαίσιο
-Να προτείνουν μέτρα και πολιτικές μέσω των οποίων είναι δυνατόν, κατά τη γνώμης τους, να επιλυθούν τα προβλήματα, να αρθούν οι στρεβλώσεις και γενικά να βελτιωθεί η κατάσταση στο ελληνικό σύστημα υγείας
-Να σκιαγραφούν το σύγχρονο μοντέλο διοίκησης νοσοκομείων 

6. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
-Να αξιολογούν τους δείκτες που χρησιμοποιούνται για τη μέτρηση της κατάστασης υγείας ή ασθένειας ενός πληθυσμού
-Να επιλέγουν μεταξύ των δεικτών, αυτόν που απαιτείται για τη μελέτη ενός συγκεκριμένου προβλήματος υγείας
-Να αξιολογούν τα αποτελέσματα διαφόρων δεικτών μέτρησης της υγείας
-Να αξιολογούν την αποτελεσματικότητα, την αναγκαιότητα και τη δυνατότητα εφαρμογής εκτέλεσης ενός προγράμματος πρόληψης
-Να εκτιμούν το μέγεθος και τη σημαντικότητα (ή σοβαρότητα) ενός προβλήματος υγείας που απαιτεί (ή δικαιολογεί) την εφαρμογή ενός προγράμματος πρόληψης
-Να συγκροτούν κριτικά ή υποστηριστικά επιχειρήματα για το κοινωνικό κράτος και τις υπηρεσίες υγείας
-Να αξιολογούν τους δείκτες υγείας των υγειονομικών συστημάτων
-Να εκτιμούν τεκμηριωμένα την ορθή ή εσφαλμένη δομή ενός συστήματος υγείας
-Να προσδιορίζουν τις επιπτώσεις που επιφέρει η κρίση του κράτους πρόνοιας στην ευημερία του ατόμου και του κοινωνικού συνόλου
-Να αξιολογούν τουλάχιστον τις βασικές ηθικές και δεοντολογικές διαστάσεις των καθημερινών ιατρικών πράξεων, όπως για παράδειγμα, την ενημέρωση και τη συναίνεση  των ασθενών σε μια θεραπεία ή χειρουργική επέμβαση
-Να αξιολογούν τη συμμετοχή και την ευθύνη των εμπλεκόμενων παραγόντων (πολιτείας, φορέων, υπηρεσιών, χρηστών, και κοινωνίας) στη διαμόρφωση του επιπέδου των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας
Το πλήθος των παραπάνω δεξιοτήτων/αποτελεσμάτων επιτυγχάνεται με τη μελέτη του υλικού της ενότητας, την υλοποίηση των αναφερόμενων δραστηριοτήτων, αλλά και την εκπόνηση των εργασιών της ενότητας. Αξιολογείται δε με τη βαθμολόγηση των εργασιών της ενότητας, καθώς και τις τελικές εξετάσεις, η μορφή των οποίων είναι έτσι καθορισμένη ώστε να ελέγχει κατά το δυνατόν αρτιότερα την όποια αποκομιδή των παραπάνω μαθησιακών αποτελεσμάτων από τους φοιτητές.

Γνωστικά Αντικείμενα της ΘΕ:
1. Υγεία, οριοθετήσεις και προοπτικές
2. Πολιτική για την υγεία (Health Policy) / Κοινωνική πολιτική
3. Δομή και Λειτουργία του Ελληνικού συστήματος υγείας
4. Διοίκηση νοσοκομείων : εμπειρίες, τάσεις και προοπτικές

Διδακτικό Υλικό: Οι Εκδόσεις του ΕΑΠ για την ΘΕ είναι διαθέσιμες εδώ!

Προαπαιτούμενα: Δεν υπάρχουν προαπαιτούμενα για αυτή την ΘΕ.

Μέθοδος Διδασκαλίας: Εξ αποστάσεως εκπαίδευση με διεξαγωγή πέντε Ομαδικών Συμβουλευτικών Συναντήσεων κατά τη διάρκεια του ακαδημαϊκού έτους σε Σαββατοκύριακα

Αξιολόγηση: Εκπόνηση τεσσάρων γραπτών εργασιών κατά τη διάρκεια του ακαδημαϊκού έτους ο μέσος όρος των βαθμών των οποίων συμμετέχει στη διαμόρφωση του τελικού βαθμού της ΘΕ κατά 30%, εφόσον υπάρξει προβιβάσιμος στις τελικές ή επαναληπτικές εξετάσεις.  Τελικές γραπτές εξετάσεις ο βαθμός των οποίων συμμετέχει στη διαμόρφωση του τελικού βαθμού της Θ.Ε. κατά 70%.

Χρήσιμες συνδέσεις:

Discussion papers
Links
Συνέδρια/Σεμινάρια/Εκδηλώσεις

Main Menu