Page 19 - JANUARY-FEBRUARY-2024

WEBradio 19

IANOYAΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2024

Tο Web Radio στις «Ηµέρες Ραδιοφώνου»

13η Φεβρουαρίου,

Παγκόσµια Ηµέρα Ραδιοφώνου

Παγκόσµια Ηµέρα Ραδιοφώνου γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 13 Φεβρουαρίου όπως
ανακηρύχθηκε από την UNESCO το 2011. Τον Ιανουάριο του 2013 εγκρίθηκε επί-
σης από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωµένων Εθνών ως διεθνής ηµέρα. Απο-
φασίστηκε η ηµεροµηνία αυτή κατά την οποία το 1946 πρωτολειτούργησε το ρα-
διόφωνο του ΟΗΕ. Ο εορτασµός εφιστά την προσοχή στη µοναδική αξία του ρα-
Ηδιοφώνου, το οποίο παραµένει το µέσο για την προσέγγιση του ευρύτερου κοι-
νού και αυτή τη στιγµή υιοθετεί τις νέες τεχνολογικές εξελίξεις. Η UNESCO ενθαρρύνει όλες
τις χώρες να γιορτάσουν αυτήν την Ηµέρα αναλαµβάνοντας ποικίλες δραστηριότητες.
Σκοπός της Παγκόσµιας Ηµέρας Ραδιοφώνου είναι ο εορτασµός του ως Μέσου Μαζικής
Επικοινωνίας, η βελτίωση της συνεργασίας µεταξύ των ραδιοφωνικών οργανισµών σε
παγκόσµιο επίπεδο και η ενθάρρυνση όλων ανεξαιρέτως των δικτύων να προωθήσουν
την πρόσβαση στην πληροφόρηση και την ελευθερία της έκφρασης.
Τα πρώτα βήµατα στην Ελλάδα
Το ραδιόφωνο στην Ελλάδα εµφανίστηκε στη δεκαετία του 1920 µε πειραµατικές προ-
σπάθειες µικρής κλίµακας από ιδιώτες και δηµόσιους φορείς. Ο επίσηµος φορέας συστήθηκε
το 1938 και χρησιµοποιήθηκε για την προπαγάνδα του µεταξικού καθεστώτος.
Είχε έντονα πολιτικές χρήσεις από τις προπολεµικές και τις µετεµφυλιακές κυβερνήσεις,
ωστόσο έγινε ένα λαϊκό, ψυχαγωγικό µέσο που προσέλκυσε σηµαντικούς ανθρώπους του
Οι παραγωγοί του ΕΑΠ µοιράστηκαν τις εµπειρίες τους στα ερτζιανά σε ένα κοινό πρόγραµµα από τους ραδιοφωνικούς σταθµούς της Πάτρας πνεύµατος, οι οποίοι παρήγαγαν ποιοτικό πρόγραµµα.
Ο Ραδιοφωνικός Σταθµός Αθηνών (ΡΣΑ) άρχισε να εκπέµπει από τις 25 Μαρτίου 1938 και
σε κανονικό πρόγραµµα από τις 21 Μαΐου της ίδιας χρονιάς. Η έδρα του ήταν στα υπόγεια
του Ζαππείου και πρώτη εκφωνήτρια ήταν η Αφροδίτη Λαουτάρη. Θρυλικό είχε γίνει το σήµα
του σταθµού, η βουκολική µελωδία, ο «Τσοπανάκος», που έµεινε γνωστό ως τις ηµέρες
µας.
Από το 1948, εν µέσω εµφυλίου, άρχισε να λειτουργεί και ο Ραδιοφωνικός Σταθµός των
Ενόπλων ∆υνάµεων. Ραδιοφωνικό σταθµό, την «Φωνή της Αλήθειας», είχε κατά τη διάρ-
κεια του εµφυλίου και ο ∆ηµοκρατικός Στρατός που εξέπεµπε από τη Γιουγκοσλαβία και
αργότερα τη Ρουµανία, το πρόγραµµά του όµως ακούγονταν από λίγους και είχε µικρή απή-
χηση. Η «Φωνή της Αλήθειας» εξέπεµπε ως το 1967.
Τη δεκαετία του 1960 εµφανίστηκε το φαινόµενο των ραδιοπειρατών, οι οποίοι είχαν στην
Αθήνα και σε άλλες πόλεις σταθµούς µικρής εµβέλειας και ισχύος στα µεσαία κύµατα και
αργότερα στα FM.
Οι σταθµοί έπαιζαν πολλή µουσική, λαϊκές επιτυχίες ή ροκ, αργότερα ντίσκο ή µέταλ, που
δεν παίζονταν πάντα από τα κρατικά ραδιόφωνα και µετέδιδαν αφιερώσεις. Το ενηµερω-
τικό ή ειδησεογραφικό περιεχόµενο των σταθµών ήταν σχεδόν ανύπαρκτο, πολλοί ήταν δε
απολίτικοι για να αποφύγουν τις διώξεις.
Υπολογίζεται ότι σε µια 20ετία υπήρξαν 5.000 – 7.000 ραδιοπειρατές, ίσως ακόµα και
10.000. Είχαν, ωστόσο, να αντιµετωπίσουν τις συνεχείς διώξεις και τις βαριές ποινές των
Αρχών, οι οποίες τους επέβαλαν πρόστιµα βάσει του χουντικού νόµου, γιατί δεν είχαν
Στόχος άδεια.
Τη δεκαετία του 1980 το φαινόµενο των ραδιοπειρατών επεκτάθηκε, παρά το ότι οι αρχές
η έκφραση, δεν σταµάτησαν τις διώξεις. Η απήχηση των πειρατικών ή (νόµιµων) αυτοοργανωµένων σταθ-
µών στη Γαλλία και την Ιταλία κινητοποίησε µέρη της Αριστεράς στην Ελλάδα που πήραν
η ενηµέρωση σχετικές πρωτοβουλίες. Σε αυτή τη κατεύθυνση βοηθούσε και το άνοιγµα της ραδιοτηλε-
όρασης που είχε αρχίσει λίγο νωρίτερα και σε άλλες χώρες της Ευρώπης υπό την αιγίδα
της ΕΟΚ.
και η ψυχαγωγία Η επικράτηση της ιδιωτικής ραδιοφωνίας

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 είχε αρχίσει να τίθεται πιο έντονα το αίτηµα για µη κρα-
ο WebradioEap δηµιουργήθηκε µε στόχο τη συρρίκνωση αυτής της από- τική ραδιοφωνία και, προς τα µέσα, για την τηλεόραση. Η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ εξέτασε
στασης και την ενίσχυση της επικοινωνίας µεταξύ των µελών του. Στη δια- το ενδεχόµενο άρσης του µονοπωλίου το 1982 και το 1985, αλλά δεν υπήρξε συνέχεια.
Τδικτυακή του συχνότητα φιλοξενούνται παραγωγές που εκτός του καλλι- Ο πρώτος νόµιµος ιδιωτικός ραδιοσταθµός ήταν ο Αθήνα 9.84 που εξέπεµψε στις 31 Μαΐου
τεχνικού περιεχοµένου χαρακτηρίζονται και από την Ακαδηµαϊκή πλευρά, στοι- 1987 και ακολούθησε το Κανάλι Ένα 90,6 στον Πειραιά στις 26 Ιουνίου και τον Σεπτέµβριο
χείο που δεν βρίσκεται εύκολα σε εµπορικούς ραδιοφωνικούς σταθµούς. Εί- ο FM100 στη Θεσσαλονίκη. Σύντοµα ιδρύθηκαν δεκάδες σταθµοί σε όλη τη χώρα, φέρνοντας
ναι ένα βήµα που δίνεται ελεύθερα στους Φοιτητές – Αποφοίτους – Καθη- τη λεγόµενη άνοιξη της ραδιοφωνίας.
γητές και Εργαζόµενους του Ιδρύµατος. Οι εκποµπές του WebradioEap Την ανάπτυξη και εξάπλωση του ραδιοφώνου διαδέχτηκε µία περίοδος πειραµατισµών
έχουν κύριους στόχους την σύσφιξη των σχέσεων στην Ακαδηµαϊκή Κοινό- και ανταγωνισµού. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 οι ιδιωτικοί σταθµοί, συνήθως οι
τητα, την εξωστρέφεια, την κοινωνική δικτύωση, την έκφραση, το βήµα και ενηµερωτικοί, κατέγραφαν πολύ υψηλές ακροαµατικότητες και ήταν έντονα πολιτικοποι-
την ενηµέρωση, την προώθηση του πολιτισµού και των υψηλών καλλιτεχνι- ηµένοι.
κών αξιών, ενώ διέπονται από τα ιδανικά της ελευθερίας, της ισότητας και Από την άλλη, οι ραδιοσταθµοί στην περιφέρεια λόγου κόστους επενδύουν λιγότερο στην
της ειρήνης. Όλα αυτά εγγυώνται, υψηλή ποιότητα εκποµπών, σεβασµό στην ενηµέρωση και περισσότερο στην ψυχαγωγία. Πολλοί συνδέονται για µερικές ώρες κάθε
ελληνική γλώσσα, τον πολιτισµό, τις παραδόσεις και βέβαια την προαγωγή ηµέρα µε µεγάλους αθηναϊκούς σταθµούς και αναµεταδίδουν το πρόγραµµά τους.
αποκλειστικά ποιοτικής µουσικής. Ο ∆ιαδικτυακός Ραδιοφωνικός Σταθµός Μετά το 2010 εξαιτίας της κρίσης στα ΜΜΕ που οδήγησε σε κλείσιµο ραδιοτηλεοπτικών
είναι ένα άνοιγµα του Ιδρύµατος στην κοινωνία, σέβεται της αξίες της και προ- σταθµών, υπάρχουν προσπάθειες για αυτοοργανωµένους, αυτοδιαχειριζόµενους σταθ-
βάλει τις ακαδηµαϊκές και πολιτιστικές δραστηριότητες του Ελληνικού Ανοι-
κτού Πανεπιστηµίου. µούς, οι οποίοι χρειάζονται άδεια από τις αρµόδιες αρχές και δικαστικές αποφάσεις.
Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται άνθηση στα ιντερνετικά ραδιόφωνα…