Page 10 - JANUARY-FEBRUARY-2024

10 Παρουσίαση IANOYAΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2024

Πάτρα

και Παρίσι

του 19ου

αιώνα

µια Πολεοδοµική και Καλλιτεχνική αναφορά

Μ Μι ια α ε εν νδ δι ια αφ φέ έρ ρο ου υσ σα α ο οµ µι ιλ λί ία α π πρ ρα αγ γµ µα ατ το ο- -
π πο οί ίη ησ σε ε µ µε ετ τά ά τ τη ην ν α αν να αγ γό όρ ρε ευ υσ σή ή τ τη ης ς σ σε ε ο οµ µό ό- -
τ τι ιµ µη η κ κα αθ θη ηγ γή ήτ τρ ρι ια α τ τη ης ς Σ Σχ χο ολ λή ής ς Α Αν νθ θρ ρω ωπ πι ι- -
σ στ τι ικ κώ ών ν Ε Επ πι ισ στ τη ηµ µώ ών ν, , η η Α Αρ ργ γυ υρ ρώ ώ Λ Λο ου υκ κά άκ κη η, ,
θ θέ έλ λο ον ντ τα ας ς ό όπ πω ως ς ε εί ίπ πε ε ν να α α αν ντ τα απ πο οδ δώ ώσ σε ει ι τ τη ην ν
τ τι ιµ µή ή σ στ τη ην ν Π Πά άτ τρ ρα α κ κα αι ι σ στ το ο Ε ΕΑ ΑΠ Π, , δ δί ίν νο ον ντ τα ας ς
π πα αρ ρά άλ λλ λη ηλ λα α έ έν να α π πα αρ ρά άδ δε ει ιγ γµ µα α ε εφ φα αρ ρµ µο ογ γή ής ς
α αυ υτ τή ής ς τ τη ης ς δ δι ιε επ πι ισ στ τη ηµ µο ον νι ικ κό ότ τη ητ τα ας ς. . Α Αν να α- -
φ φέ έρ ρθ θη ηκ κε ε σ συ υν νο οπ πτ τι ικ κά ά σ στ τη ην ν τ τέ έχ χν νη η, , α αρ ρχ χι ιτ τε ε- -
κ κτ το ον νι ικ κή ή κ κα αι ι π πο ολ λε εο οδ δο οµ µί ία α τ τη ης ς Π Πά άτ τρ ρα ας ς κ κα ατ τά ά
τ το ον ν θ θε εµ µε ελ λι ιώ ώδ δη η 1 19 9ο ο α αι ιώ ών να α, , σ συ υγ γκ κρ ρί ίν νο ον ν- -
τ τά άς ς τ τη ην ν ε επ πι ιγ γρ ρα αµ µµ µα ατ τι ικ κά ά µ µε ε τ το ο Π Πα αρ ρί ίσ σι ι τ τη ης ς
ί ίδ δι ια ας ς ε επ πο οχ χή ής ς. .
Το πλήρες κείµενο της οµιλίας της τιµώµενης στην τε-
λετή οµοτιµοποίησης έχει ως εξής:
«Ευχαριστώ από καρδιάς για τη µεγάλη τιµή τον Πρό-
εδρο, τη ∆ιοικούσα Επιτροπή, τον Κοσµήτορα της Σχολής
µου, την Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστηµών και το ΕΑΠ συ-
νολικά. Η τιµή αυτή είναι ακόµη πιο µεγάλη γιατί επιλέξατε,
κύριε Πρόεδρε, τη συγκεκριµένη σηµαντική ηµέρα για να
µου αποδοθεί.
Θα ήθελα να απευθύνω βαθιές ευχαριστίες σε όλες και Σε όσα πω παρακάτω τονίζονται δύο πράγµατα: λογικός και φυσικός πλούτος, που βλέπουµε στον Παυσανία,
όλους µε όσους συνεργασθήκαµε για την επίτευξη συγ- αρδεύει διαρκώς τη σχέση πόλης και περιφέρειας. Ας θυ-
κεκριµένων στόχων. Έχω περάσει από διάφορες δηµόσιες Πρώτον, η σπουδαιότητα του να γνωρίζουµε βαθιά µηθούµε τον απελευθερωτή Ηρακλή, που έδρασε σε αυτά
θέσεις, όπως µου έκανε την τιµή ο Κοσµήτορας να ανα- το ανεξάντλητο δυναµικό µας, δηλαδή την τέχνη, τη χω- τα βουνά. Εδώ απουσιάζει η µοντέρνα ανταγωνιστική πό-
φέρει. ∆εν συνάντησα πουθενά, όµως, αυτή την ολόψυχη ρική µνήµη, την αστική προϊστορία και τον µύθο, τροφο- λωση µεταξύ τους, που προβάλλει η δυτική θεωρία.
υποστήριξη, αυτή την πίστη στη σηµασία οραµάτων που γί- δότη της λογικής στην αρχαιότητα. Οι προεκτάσεις και συ-
νονταν κοινά. Να αναφέρω την εξαιρετική Γραµµατεία της νέπειές τους δεν είναι µόνον αισθητικές αλλά και επιστη- Η αρχαία αισθητική και µυθολογική παράδοση, η δια-
Σχολής µας; Το υπέροχο Γραφείο της Αθήνας µε τα τόσα µονικές, τεχνολογικές και κατασκευαστικές. λεκτική ύλης και πνεύµατος αναδύονται ανάγλυφες εδώ
εκλεκτά στελέχη, µε τα οποία συνεργάζοµαι από το 2001; ∆εύτερον, αµφισβητείται το στερεότυπο, που µας για να αντιτεθούν σε µία επιπλέον δυτική πόλωση, την
Το Τµήµα Εκπαίδευσης; Τη ΜΟ∆ΙΠ; Το τµήµα ∆ηµοσίων Σχέ- ταλαιπωρεί ακόµη, περί αναπτυγµένου και παραγωγικού Καρτεσιανή. Ενδεικτικά:
σεων; Το Γραφείο Erasmus; Το Τµήµα Εγκαταστάσεων; Βορρά αφενός, και καθυστερηµένου και αδρανούς Νό- Εδώ αναδύονται οι δεσµοί που διατηρεί µία «µη ρεαλι-
Τον ΕΛΚΕ; Τους συναδέλφους µέλη ∆ΕΠ της ΣΑΕ και του του αφετέρου. Συγκεκριµένα, η νεωτερικότητα, ο µοντερ- στική» τέχνη όπως η βυζαντινή µε την πραγµατικότητα.
ΕΑΠ; Τους ΣΕΠ, µε τους οποίους συνεργάσθηκα; Τους νισµός του 19ου αιώνα δεν προέκυψε απλώς στο Παρίσι, Τοπία άφατης πνευµατικότητας µε λεπτόκορµα κυπαρίσ-
φοιτητές από το 2001 µέχρι σήµερα; που θεωρείται «πρωτεύουσα της νεωτερικότητας», για να σια και βραχώδεις µορφές παραπέµπουν σε ορεινά υπό-
Πράγµατι, όπως ανέφερε ο Κοσµήτορας κ. Κουτούζης, διαχυθεί στη συνέχεια ακτινωτά στην υπόλοιπη Ευρώπη. βαθρα εικόνων. Ο µέγας Άγγελος Σικελιανός, κάτοικος
µε απασχολεί εντατικά ο χώρος διαφόρων ειδών και κλι- Αντίθετα, ήταν ένα δυναµικό κίνηµα σε ολόκληρο τον ευ- της περιοχής, το συνέλαβε ποιητικά:
µάκων και η ένταξη της καλλιτεχνικής δηµιουργίας σε αυ- ρωπαϊκό χώρο. Άλλωστε, πολλές εµβληµατικές µορφές Χώµα της Πελοπόννησος, που θρέφεις άµετρα τα κυ-
τόν λόγω της µεγάλης σηµασίας του στην ελληνική πνευ- της νεωτερικότητας που συγκεντρώθηκαν στο Παρίσι, παρίσσια...
µατική παράδοση και τη σύγχρονη θεωρία. Και πράγµατι, όπως οι Πικάσσο, Ντιάγκιλεφ, Μοντιλιάνι, Γκρις, Μπραν-
Ο παλιός δρόµος ενέπνευσε µε τις αρχετυπικές κατα-
η όλη θεώρηση είναι διεπιστηµονική. Άλλωστε, ο ελληνι- κούζι και Τζακοµέττι, προέρχονταν από περιφέρειες µε σκευές του Έλληνες αρχιτέκτονες, όπως ο Άρης Κων-
κός πολιτισµός, τον οποίο υπηρέτησα στο ΕΑΠ, γέννησε τη τη δική τους δυναµική ζωή. Η Πάτρα, όπως αποκαλύπτει
διεπιστηµονική σκέψη. η έρευνα, ήταν ενήµερη για όσα συνέβαιναν στο Παρίσι, σταντινίδης.
Θα ήθελα παρακάτω να ανταποδώσω την τιµή στην Πά- και ιδιαίτερα δηµιουργική. Η ενδοχώρα αντικατοπτρίζεται στην πόλη µε πλείστους
τρα και στο ΕΑΠ, δίνοντας παράλληλα ένα παράδειγµα Ενδοχώρα της Πάτρας είναι ολόκληρη η Βόρεια Πελο- τρόπους. Η Αχαΐα προσφέρει στιγµές αποκάλυψης, όταν
εφαρµογής αυτής της διεπιστηµονικότητας. Συγκεκριµένα πόννησος. Το τοπίο µε τις απότοµες βουνοπλαγιές, τις στε- χείµαρροι κατεβάζουν θραύσµατα κλασικής γλυπτικής,
θα αναφερθώ συνοπτικά στην τέχνη, αρχιτεκτονική και νές λωρίδες γης, τους χειµάρρους, τις αρχαίες πόλεις που φιλοξενούνται τώρα στο νέο µουσείο.
πολεοδοµία της Πάτρας κατά τον θεµελιώδη 19ο αιώνα, συγ- όπως η Σικυών, σηµαντικότατη για την κλασική τέχνη, και Η Πάτρα, τρίτη σε µέγεθος ελληνική πόλη, εµπορικός κόµ-
κρίνοντάς την επιγραµµατικά µε το Παρίσι της ίδιας επο- τους διαδοχικούς ορµίσκους, αποτελεί καθαρτήρια µύηση βος µε πολυσύχναστο λιµάνι, είναι µία πραγµατική και
χής. που προετοιµάζει πνευµατικά τους ταξιδιώτες. Ο µυθο- συµβολική γέφυρα. ∆υναµικό κέντρο τεχνολογίας και