Page 6 - Open2U - February- 2022

06 Συνέντευξη ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2022

Ελένη Γλύκατζη

Αρβελέρ

Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ είναι
µία από τις πλέον εξέχουσες
Η ακαδηµα_κές προσωπικότητες
µε παγκόσµιο κύρος και εµβέλεια, για
την οποία πάρα πολλά έχουν γραφτεί
και ειπωθεί. ∆εν είναι όµως µόνο οι
θέσεις ή οι τίτλοι της που την κάνουν
να ξεχωρίζει. Η διαύγεια του πνεύµα-
τός της, η διορατικότητα, οι εύστοχες
τοποθετήσεις της την κάνουν έναν
άνθρωπο που «µαγνητίζει» τον συνο-
µιλητή της. Με αφορµή την πρόσφατη
συµπλήρωση των 200 ετών από την
Επανάσταση του 1821, η φηµισµένη
βυζαντινολόγος και Ελληνίδα διανοού-
µενη µίλησε στον φοιτητή του ΕΑΠ
στο πρόγραµµα «Σπουδές στον Ευρω-
πα_κό Πολιτισµό» και δηµοσιογράφο,
Σπύρο Γκλιάτη, για τον τρόπο µε τον
οποίο «βλέπουµε» την Ιστορία, ανα-
φέρθηκε στα θετικά και τα αρνητικά
των σύγχρονων Ελλήνων, αλλά και
φυσικά σε ιστορικά γεγονότα που
σφράγισαν την ευρωπα_κή και την ελ-
ληνική Ιστορία.

Η φηµισµένη Ελληνίδα βυζαντινολόγος µιλάει στον φοιτητή του ΕΑΠ, Σπύρο Γκλιάτη

«Το « «εµείς» »είναι αυτό που

πάει µπροστά τους Έλληνες»

Πώς οι Έλληνες αξιολογούµε σήµερα γεγονότα, ο ελληνικός. Το να έχεις τόση ιστορία ως παρακα- έλεγε «κοιµητήριο»! Το κοιµητήριο παραπέµπει στον
όπως η Επανάσταση του 1821 ή το «Όχι» του ταθήκη… Κανένας λαός δεν µπορεί να την ξέρει! Κα- χριστιανισµό. Κοιµάµαι και ξυπνώ. Άρα και µόνο η λέξη
1940; Αντέχει η παιδεία µας στον χρόνο; νένας λαός δεν µπορεί να γνωρίζει τέλεια µια γλώσ- κοιµητήριο γίνεται σταθµός για µιαν άλλη περίοδο.
«Παιδεία… Ποια είναι η παιδεία; Τι θα πει αυτό; Μπο- σα, όπως η ελληνική. Και κανένας Έλληνας δεν την Όπως γνωρίζουµε, ο χριστιανισµός και η ορθοδοξία
ρώ να πω πως όχι, δεν υπάρχει σωστή αξιολόγηση. γνωρίζει! Οπότε το θέµα είναι τι διαλέγεις συµπε- είναι µία άλλη περίοδος από την αρχαιότητα».
Ούτε καν αξιολόγηση. Τρία πράγµατα µπορούν να ρασµατικά ως «θεµέλιο» αυτής της ιστορίας. Το «θε- Πόσο παράδοξο είναι το ότι η ελληνική εθνική συ-
υπάρχουν. Ή υπάρχει γνώση, ή υπάρχει συγκίνηση, µέλιο» αυτής της ιστορίας είναι ότι είµαστε περήφανοι νείδηση γεννήθηκε ως αποτέλεσµα δύο αντιθετι-
ή υπάρχει µνήµη. Λοιπόν, ούτε το ένα, ούτε τα αλλά και αδικηµένοι. Άρα παραπονεµένοι…». κών πραγµάτων; Κλασικού παρελθόντος και χρι-
δύο υπάρχουν! Άρα υπάρχει σκοπιµότητα και απόφαση στιανισµού;
πολιτική. Θυµηθήκαµε το 1821, διότι ήταν τα 200 χρό- Γιατί λέτε ότι είµαστε «παραπονεµένοι»;
νια. Αν δεν ήταν η συµπλήρωση των 200 ετών, θα θυ- «Γιατί όλη η δόξα είναι παρελθόν και δεν µπορείς να «Η εθνική συνείδηση των Ελλήνων… Των Νεοελλή-
µόταν κανένας την Επανάσταση; Ποιος το θυµήθηκε, κάνεις µέλλον, κοιτάζοντας το παρελθόν. Φοβάµαι ότι νων θα θέλεις να πεις, έτσι;» (γέλια).
«
ας πούµε, πρόπερσι, το 2020; Μόνο στις επετείους! ώς και η ελληνική παιδεία είναι παρελθοντική. ∆εν
Έχουµε την επέτειο της Σαλαµίνας, την επέτειο του υπάρχουν εµπειρογνώµονες του µέλλοντος, αλλά Ναι, των Νεοελλήνων! Των Ελλήνων του 19ου αι-
‘21 και φέτος είναι η τραγική επέτειος της Σµύρνης. έχουµε καταντήσει όλοι ειδικοί του παρελθόντος. ώνα, της εποχής κατά την οποία γνωρίζουµε ότι
Λοιπόν, από όλα αυτά, η µόνη πραγµατική µνήµη εί- Έχουµε τα µνηµεία, τις παρελάσεις και όλα αυτά στις γεννήθηκε στην Ευρώπη η ιδέα της εθνικής συ-
ναι η Σµύρνη. Γιατί ακόµα υπάρχουν άνθρωποι που ζού- επετείους. Μόλις τελειώσει η επέτειος, τελειώνει και νείδησης και η οποία οδήγησε στις Eπαναστάσεις
νε από τότε και θυµούνται πράγµατα! Άρα, δεν είναι η µνήµη και τα µνηµεία και οι παρελάσεις! και στη δηµιουργία των εθνών-κρατών…
θέµα παιδείας, είναι θέµα γνώσης σχολικής». Ο Γκαίτε είπε ότι ο µοναδικός λαός που γεννιέται πο- «Σωστά. Θα σου πω: ∆εν θα έλεγα ότι υπάρχει αντί-
λιτισµένος είναι οι Έλληνες. Γιατί έχουν µία γλώσσα θεση! Υπάρχει ρήγµα και όχι αντίθεση! Όταν στην ελ-
Βλέπετε προβλήµατα στην εκπαίδευση; που, αν την ξέρεις καλά, ξέρεις όλη την ιστορία. Εξη- ληνιστική εποχή αρχίζει να παρακµάζει κατά κάποιο
«Κοίτα, εγώ θα πω κάτι άλλο. Κανένας λαός δεν µπο- γούµαι: όταν λες σε ένα παιδί, «περνάµε µπρος από τρόπο η αρχαία σκέψη, βλέπεις να παρακµάζει και η
ρεί να «σηκώσει» τόσο µεγάλη και πολλή ιστορία, όπως το κοιµητήριο», ουδέποτε ένας αρχαίος Έλληνας θα παλαιά θρησκεία. Είναι τότε που ο Φλωµπέρ έγραψε