Page 12 - Open2U - November- 2021

12 Φάκελος: Εξ αποστάσεως εκπαίδευση ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2021

Ποιες είναι οι προκλήσεις σήµερα για την ψηφιακή εκπαίδευση,
ποιες οι νέες προκλήσεις και ποιες οι νέες εκπαιδευτικές
µέθοδοι; Τα παρακάτω απάντησε στις ερωτήσεις της "OpenU2".
Μάθετετα

«Μicrocredentials»!

ΜιαΕλληνίδααπότοOpenUniversityτηςΑγγλίαςαναλύει

Από τη θέση της υπεύθυνης ακαδηµαϊκής Στρατηγικής
και Σχεδιασµού του Open University της Αγγλίας,
από τα παλαιότερα συστήµατα Εξ Αποστάσεως εκπαίδευσης
στην Ευρώπη, η Μαρία Καντήρου, διαχειρίζεται καθηµερινά
διλήµµατα, αναζητάει λύσεις, σχεδιάζει στρατηγικές.

ήµερα οι πολίτες αναζητούν ευέλικτες µορφές εργασίας Σύγχρονη εκπαίδευση εν τέλει είναι αυτή που µπορεί να αντα- σης. Αν πιστεύουµε πραγµατικά στο τρίγωνο “εκπαίδευση, και-
Σκαι διαρκή επιµόρφωση. ∆ίνουν τα συστήµατα ∆ιά Βίου εκ- ποκριθεί και να προσαρµοστεί στις ανάγκες της κοινωνίας. Η νοτοµία, έρευνα” τότε πρέπει να το εντάξουµε σε όλες τις βαθ-
παίδευσης απαντήσεις σε µεγάλα προβλήµατα που αντιµε- εξ αποστάσεως ψηφιακή εκπαίδευση είναι αυτή που έχει απο- µίδες εκπαίδευσης αλλά και να δώσουµε περισσότερο βάρος
τωπίζουν οι σύγχρονες κοινωνίες µας, όπως οι παρενέργει- δείξει, τόσο πρόσφατα κατά τη διάρκεια της πανδηµίας αλλά και στην καινοτοµία και την έρευνα, ή καλύτερα, στην έρευνα της
ες της 4ης Βιοµηχανικής Επανάστασης, η αλλαγή κατευθύν- στο παρελθόν, ότι µπορεί να ανταποκριθεί στις κοινωνικές αλ- καινοτοµίας. Η διαδικασία της έρευνας για παράδειγµα από µόνη
σεων κ.λπ.; λαγές και προκλήσεις πολύ καλύτερα και πιο γρήγορα από την της απαιτεί την ανάπτυξη δεξιοτήτων που πολλές φορές δεν µα-
παραδοσιακή εκπαίδευση. θαίνουµεπαράµόνοότανφτάσουµεστηντριτοβάθµιαεκπαίδευση.
Τα προγράµµατα ∆ιά Βίου εκπαίδευσης δεν είναι η µόνη λύση Τα προγράµµατα διά βίου εκπαίδευσης από τη φύση τους εκ-
σε αυτές τις προκλήσεις, αλλά σίγουρα παρέχουν εργαλεία και πορούν οι πολιτικές της ∆ιά Βίου εκπαίδευσης να εν- παιδεύουν τον µαθητευόµενο πώς να µαθαίνει αυτόνοµα και πώς
τρόπους για την αντιµετώπισή τους. Η αγορά εργασίας σήµε- Μταχθούν και στη γενική εκπαίδευση και ποιες καλές πρα- αυτό σταδιακά µπορεί να γίνει τρόπος ζωής και όχι απλά µία δε-
ρα απαιτεί συνεχή επιµόρφωση και πολλές φορές αλλαγή επαγ- κτικές της µπορούν να υιοθετηθούν; ξιότητα.
γελµατικής κατεύθυνσης ή εξειδίκευσης ακόµα και όταν κάποιος
έχει πολυετή εµπειρία στον τοµέα του. Το πτυχίο πανεπιστη- Η εκπαίδευση παγκοσµίως πριν από την πανδηµία είχε ήδη αρ- ο παράδειγµα της Αγγλίας και η ∆ιά Βίου εκπαίδευση
µίου που κάποιος θα αποκτήσει στα 22-24 (ανάλογα µε τον το- χίσει να υιοθετεί και να χρησιµοποιεί εκτενώς την εκπαιδευτι- Τστη χώρα;
µέα) δεν αρκεί πια για τις απαιτήσεις της παγκόσµιας αγοράς κή τεχνολογία που γνωρίζει ραγδαία ανάπτυξη τα τελευταία χρό-
εργασίας. Μία από τις πιο σηµαντικές τάσεις που βλέπουµε σή- νια. Κάποιοι πιστεύουν ότι η γρήγορη µετάβαση στην ψηφιακή
µερα παγκοσµίως είναι ότι όλο και περισσότεροι χρήστες εκ- εκπαίδευση, χωρίς τον απαραίτητο σχεδιασµό και επιµόρφωση, Το βρετανικό Open University (OU) δραστηριοποιείται όχι µόνο
παιδευτικών προγραµµάτων αναζητούν προγράµµατα σπουδών οδήγησε σε κακής ποιότητας εκπαίδευση από απόσταση. Αυτό στην Αγγλία αλλά και στις άλλες τρεις χώρες του Ηνωµένου Βα-
µικρότερης διάρκειας όπως τα Microcredentials, τα οποία είναι το διαπίστωσαν όλοι όσοι έχουν πολυετή πείρα στο σχεδιασµό σιλείου, την Ουαλία, τη Βόρεια Ιρλανδία και τη Σκωτία. Γιατί εί-
µαθήµατα µικρής διαρκείας, στην πλειοψηφία τους ψηφιακά και ψηφιακών εκπαιδευτικών προγραµµάτων, όπως για παράδειγ- ναι σηµαντική αυτή η λεπτοµέρεια; Γιατί κάθε χώρα έχει την δική
καλύπτουν µία τεράστια γκάµα κυρίως δεξιοτήτων αλλά και γνώ- µα τα Ανοικτά Πανεπιστήµια. Παρόλα αυτά δεν µπορούµε να της εκπαιδευτική πολιτική, κυρίως όσον αφορά τη ∆ιά Βίου εκ-
σεων. Είναι ένα είδος εκπαίδευσης που µπορεί να προσαρµο- αγνοήσουµε το γεγονός ότι αυτό που συνέβη κατά τη διάρκεια παίδευση. Για παράδειγµα, αυτή τη στιγµή η κυβέρνηση των Τό-
στεί εύκολα στον τρόπο ζωής όλων, είτε όσων είναι ήδη στην της πανδηµίας ήταν τόσο ένα “διαδικτυακό κίνηµα” όσο και ένα ρηδων συζητάει συγκεκριµένα για την Αγγλία την θέσπιση των
αγορά εργασίας, είτε όσων έχουν άλλες υποχρεώσεις (οικο- εκπαιδευτικό πείραµα άνευ προηγουµένου για όλες τις βαθµί- ελάχιστων απαιτούµενων προποθέσεων για την εισαγωγή στα
γένεια, µικρά παιδιά κ.λπ.) ή ανάγκες (π.χ. λόγω αναπηρίας) και δες και είδη εκπαίδευσης. Προτού αποφασίσουµε λοιπόν ποια πανεπιστήµια, µια πολιτική που θα επηρεάσει ακόµα και την ανοι-
θέλουν να επιστρέψουν στην αγορά εργασίας. Πολλές από τις είναι τα οφέλη της διά βίου, εξ αποστάσεως και ψηφιακής εκ- κτή, από απόσταση, εκπαίδευση.
µεγάλες πολυεθνικές εταιρείες αυτή τη στιγµή, όπως η Goo- παίδευσης, πρέπει να δούµε τα αποτελέσµατα των εκατοντά- Παρόλα αυτά, δεν πρέπει να ξεχνάµε ότι το Ηνωµένο Βασίλειο
gle και η Walmart, ήδη παρέχουν στο προσωπικό τους τέτοιου δων αξιολογήσεων που συµβαίνουν αυτή τη στιγµή ανά τον κό- είναι πρωτοπόρο στην εκπαίδευση από απόσταση, καθώς
είδους εκπαίδευση. Τα ανοιχτά πανεπιστήµια ανά τον κόσµο εί- σµο. Το συνέδριο του EADTU στο Μπάρι, για παράδειγµα, ήταν ήταν η πρώτη χώρα στην Ευρώπη που ίδρυσε ανοικτό πανεπι-
ναι πρωτοπόροι αυτή τη στιγµή και έχουν την απαραίτητη εξει- µία ευκαιρία να δούµε όλοι όσοι ασχολούµαστε µε τη διά βίου στήµιο. To 2019 γιορτάσαµε τα 50 χρόνια από την ίδρυση του
δίκευση και τεχνογνωσία να παρέχουν αυτό το είδος εκπαί- εκπαίδευση ανά την Ευρώπη τα αρχικά αποτελέσµατα όλων αυ- Open University, το οποίο και έχει υιοθετηθεί από πολλά ανοι-
δευσης. τών των πειραµάτων και ερευνών. κτά και άλλα πανεπιστήµια. Η κοινωνική αποστολή του Ιδρύµα-
Αυτό που σίγουρα πρέπει να εκµεταλλευτούµε στη νέα πραγ- τος είναι να είµαστε ανοιχτοί σε όλους ανεξάρτητα από πού εί-
οιες είναι οι νέες πολιτικές που χαράσσονται για το θέµα µατικότητα της εκπαίδευσης, ακόµα κι αν τελικά γυρίσουµε στα ναι, ποιοι είναι και τι ιδέες αντιπροσωπεύουν (“open to people,
Πτης ∆ιά Βίου και εξ αποστάσεως εκπαίδευσης διεθνώς; παραδοσιακά µοντέλα, είναι οι τεχνολογικές δεξιότητες που όλοι places, methods and ideas”). Αυτή η έννοια της ανοιχτής πρό-
αποκτήσαµε κατά τη διάρκεια της πανδηµίας. Σίγουρα δεν θα σβασης στην εκπαίδευση γίνεται πιο δύσκολο να εφαρµοστεί όταν
Οι πολιτικές διαφέρουν ανάλογα µε τη χώρα και τις κοινωνικές είµαι η µόνη που είδα παιδιά 8-10 ετών να παίζουν στα δάχτυ- εξακολουθούν να υπάρχουν ανισότητες στην πρόσβαση στην τε-
συνθήκες αλλά επειδή για την εξ αποστάσεως εκπαίδευση η έν- λα τεχνολογίες και πλατφόρµες όπως οι Microsoft Teams, Zoom χνολογία. Αυτό ήταν ένα άλλο µάθηµα της πανδηµίας. ∆εν µι-
νοια του “τόπου” και του “χώρου” δεν έχουν και πολλή σηµα- κ.λπ. µέσα σε µέρες (αν όχι ώρες!) και να τις χρησιµοποιούν τόσο λάµε µόνο για αυτούς που απλά δεν έχουν πρόσβαση σε υπο-
σία, θα επικεντρωθώ κυρίως στις παγκόσµιες τάσεις. Όπως ήδη για τα µαθήµατά του όσο και στις κοινωνικές τους επαφές χω- λογιστήήστοίντερνεταλλάκαιστιςπιοκαθηµερινέςπεριπτώσεις
ανέφερα, η γρήγορη, bitesize αλλά συνεχόµενη (διά βίου) µά- ρίς καµία εκπαίδευση ή επιµόρφωση! Αυτή η γενιά λοιπόν µας όπου, κατά τη διάρκεια της πανδηµίας, µία οικογένεια είχε µόνο
θηση µε µικρότερης διάρκειας προγράµµατα σπουδών είναι µία έχει ήδη αποδείξει ότι η παραδοσιακή και εξ αποστάσεως ψη- έναν υπολογιστή στο σπίτι και έπρεπε να επιλέξουν τι ήταν πιο
από τις νέες τάσεις και πολιτικές, τόσο στην Ευρώπη αλλά και φιακή εκπαίδευση πρέπει και µπορούν να συνδυαστούν µε επι- σηµαντικό: οι δουλειές των γονιών ή τα µαθήµατα των παιδιών;
παγκοσµίως. Αν και όχι ακριβώς καινούργια τάση, σήµερα πε- τυχία. Οι µέθοδοι µε τις οποίες αξιολογούµε τους σπουδαστές είναι
ρισσότερο από ποτέ, η εφαρµογή είναι πολύ πιο σηµαντική από άλλη µία σηµαντική συζήτηση που συµβαίνει σήµερα τόσο στα
τη θεωρία. Η πληροφορία υπάρχει παντού και η πρόσβαση σε ε το δεδοµένο δύο ετών πανδηµίας η Εξ Αποστάσεως εκ- εξ αποστάσεως όσο και στα παραδοσιακά πανεπιστήµια του Ηνω-
αυτή είναι πλέον πολύ εύκολη. Αυτό που ζητούν τόσο οι εργο- Μπαίδευση µπήκε στην ζωή όλων µας…
δότες αλλά και η κοινωνία γενικότερα είναι η ικανότητα να εφαρ- µένου Βασιλείου. Η πανδηµία µάς ανάγκασε να υιοθετήσουµε
µόζει κανείς στη δουλειά του αλλά και στην καθηµερινή του ζωή Οι οργανισµοί και τα πανεπιστήµια που παρέχουν εκπαίδευση καινούργιες µεθόδους αξιολόγησης ή να ανανεώσουµε και να
τη γνώση και την πληροφορία που όµως αλλάζει καθηµερινά. Για από απόσταση εδώ και χρόνια, όπως το Ανοικτό Πανεπιστήµιο διαφοροποιήσουµε παραδοσιακές, όπως οι εξετάσεις. Στο πρό-
παράδειγµα, χώρες όπως η Ινδία, µία από τις πιο ανταγωνιστι- στο Ηνωµένο Βασίλειο, στο οποίο εργάζοµαι εδώ και 17 χρό- σφατο συνέδριο του EADTU στο Μπάρι, ο Klaus-Dieter Rossa-
κές αγορές στον κόσµο, εφαρµόζουν την προσέγγιση του “le- νια περίπου, διαπίστωσαν πολύ νωρίς ότι η αυτόνοµη µάθηση de, ακαδηµα~κός διευθυντής του Assessment Programme στο
arn by doing” µέσω της εθνικής εκπαιδευτικής τους πολιτικής. βασίζεται πολύ στην ανάπτυξη δεξιοτήτων. Όπως ανέφερα νω- Open University (UK) αναρωτήθηκε στην οµιλία του: «Γιατί εξα-
Παράλληλα, η ανάπτυξη δεξιοτήτων και για την ακρίβεια η ανά- ρίτερα, η πληροφορία είναι εύκολα προσβάσιµη πλέον, οπότε κολουθούµε να χρησιµοποιούµε µεθόδους αξιολόγησης από τον
πτυξη των λεγόµενων “soft skills” γίνεται όλο και πιο σηµαντι- δεξιότητες όπως η επίλυση προβληµάτων, η κριτική σκέψη και προηγούµενο αιώνα (ή καλύτερα, αιώνες!);». Ας ελπίσουµε ότι
κή. Τα προβλήµατα που καλούµαστε όλοι να λύσουµε σήµερα, η ικανότητα προσαρµογής είναι πλέον πιο σηµαντικές ακόµα και το µεγάλο “εκπαιδευτικό πείραµα” στο όποιο όλοι αναγκαστή-
τόσο στη δουλειά µας όσο και στην καθηµερινή µας ζωή είναι σε πιο παραδοσιακές επιστήµες όπως π.χ. η ιατρική. ∆υστυχώς καµε να πάρουµε µέρος κατά τη διάρκεια της πανδηµίας θα εί-
πολυσύνθετα, οπότε η γνώση και η εξειδίκευση από µόνες τους σε πολλές χώρες η έµφαση των πανεπιστηµιακών προγραµµάτων ναι το πρώτο βήµα για να δηµιουργήσουµε επιτέλους την εκ-
δεν είναι αρκετές. εξακολουθεί να είναι σχεδόν αποκλειστικά στην µετάδοση γνώ- παίδευση του 21ου αιώνα!